Seminarium naukowe zorganizowane w sobotę w sali kominkowej w Opatówce wąchockiego klasztoru, zgromadziło niezbyt liczną, ale uważną widownię, która z zainteresowaniem wysłuchała referatów kadry profesorskiej oraz prezentacji prac będących efektem pobytu studentów w wąchockim opactwie. Spotkanie prowadziła prof. Ewa Łużyniecka z Wrocławia.
 

Seminarium rozpoczęło się wstępem przeora wąchockiego konwentu ojca Wincentego Polka, który przekazując wiedzę na temat genezy i rozwoju duchowości cystersów wskazał jednocześnie drogę, którą kierowali się projektanci wielkich dzieł średniowiecza, którymi bez wątpienia były klasztory. Wykład był bez wątpienia znakomitym tłem dla kolejnych prelegentów.

Nawiązując do słów ojca przeora wykład o architekturze cystersów dał prof. Robert Kunkel – przedstawiciel środowiska warszawskiego. Wskazując na podobieństwa i różnice architektury cysterskiej zwrócił uwagę na dynamikę i tempo rozwoju warsztatu na ziemiach polskich i uzmysłowił słuchaczom jak trudno jest wskazać pochodzenie warsztatu, który budował opactwo wąchockie. Włochy czy Francja – odpowiedź na to pytanie wciąż nie jest jednoznaczna.

Prof. Małgorzata Milecka z Lublina zaprezentowała szerszy kontekst funkcjonowania klasztorów na tle otoczenia naturalnego i zagospodarowania najbliższej przestrzeni wokół opactw w formie ogrodów cysterskich, których mnogość, rozmach i przeznaczenie zadziwiło wielu ze słuchaczy. Uwagę zwrócono na zanikające już obecnie ślady ogrodów wokół opactw i potrzebę ich ochrony. Jednocześnie w wystąpieniu wskazano kierunek zagospodarowania zielonej przestrzeni publicznej w formie, która nawiązuje do rozwiązań zgodnych z naturą, a terenów w najbliższym sąsiedztwie opactw z wielowiekowymi tradycjami cysterskimi, które od natury wprost pochodzą.

Dylematy i trudności związane z konserwacją i ekspozycją detali architektonicznych na przykładzie opactwa w Oliwie koło Gdańska zaprezentował prof. Aleksander Piwek. Wielusetletnia historia obiektów i liczne nawarstwienia z kolejnych przebudów stawiają przed konserwatorami nowe wyzwania. Najtrudniejszą odpowiedzią jest, które z odkrytych warstw eksponować, a które zabezpieczyć. Czy wąchocki klasztor jest cenniejszy w aktualnej szacie polichromii czy bardziej pasuje surowy, pierwotny wystrój oparty na prostocie i pięknie architektury.

Głos zabrał również burmistrz Wąchocka Jarosław Samela, który zaprezentował projekty rewitalizacji przestrzeni publicznych w Wąchocku. Pokazane zostało zagospodarowanie przestrzeni publicznej na obszarze miasta i kompleksowość rozwiązań w tym zakresie. Rozpoczynając przekaz od budowy i zagospodarowania ponad 20 ha terenów wokół zbiornika na rzece Kamiennej, których realizacja ożywiła ten obszar miasta burmistrz mówił również o rozpoczynającym się projekcie przebudowy kolejnych 4 ha (ul. Kościelna, teren po dawnym tartaku i tereny pomiędzy budynkiem Policji i Poczty a zbiornikiem) oraz możliwościach zwrócenia uwagi na obszar w centrum miasta czyli tzw. ogrodach poprzez budowę ścieżki spacerowej wzdłuż rzeczki Lipanki od ul. Św Rocha do ul. Wielkowiejskiej. Zauważony został również obszar wokół opactwa czyli teren dawnych stawów oraz działki naprzeciw klasztoru. Wskazane zostały również problemy związane z realizacją tego typu planów takie jak problem własności, konieczność licznych uzgodnień między innymi z wojewódzkim konserwatorem, a także rzecz prozaiczna a fundamentalna czyli montaż finansowy przedsięwzięć.

Pierwszą część dyskusji zakończył Świętokrzyski Konserwator Zabytków Janusz Cedro, który poinformował o mnogości prac konserwatorskich w wąchockim opactwie oraz wyraził pozytywne zaskoczenie efektem tygodniowych warsztatów.

W drugiej części zaprezentowane zostały propozycje prac przy opactwie przygotowane przez studentów podczas pobytu w opactwie. Wielkie zainteresowanie wzbudziły propozycje usunięcia kruchty przez którą prowadzi wejście do kościoła i zastąpienia jej szklaną konstrukcją wewnątrz, pod chórem. Kilka koncepcji zagospodarowania krużganków klasztornych i ekspozycji romańskiej ściany kościoła wskazały na mnogość rozwiązań, które mogą zostać zastosowane. Grupa gdańska zaprezentowała projekt zagospodarowania i rozbudowy tzw. bramki na cele turystyczne aranżując miejsca noclegowe, kawiarnię i punkt informacji. Nie zapomniano również o przestrzeni przed opactwem, która w założeniach zgodna była z koncepcją czterech żywiołów: wody, ziemi, ognia i powietrza, a w wizualizacjach wzbudzała zachwyt prostotą, smakiem i ekspozycją obiektu klasztornego.

Podsumowując tydzień pobytu studentów i ich opiekunów okazał się niezwykle cennym dla dalszych prac w i przy opactwie. Jak stwierdził wojewódzki konserwator, każdy kto zamierza podjąć prace przy konserwacji obiektu lub zagospodarowaniu otoczenia powinien sięgnąć po materiały z tego seminarium jako bazę do swoich działań. Pozostaje cieszyć się, że wąchockie opactwo jest tak ciekawym i inspirującym miejscem dla ośrodków badawczych na terenie kraju i wyrazić nadzieję, że w przyszłym roku tego typu spotkanie będzie kontynuowane, na co wszyscy zainteresowani wyrazili chęć i wolę.
 
 
Strona główna   Cystersi   Opactwo   Parafia   Patriotyzm   Galeria   Polecane   Kontakt Projekt i wykonanie www.imoli.pl